PROCES-VERBAAL EN BEWIJSRECHT
2025
Mr. R.T.J van Dartel
Voorwoord
Dit zakboek is geschreven voor de hulpOvJ en andere
opsporingsambtenaren tot wiens takenpakket het maken en/of corrigeren van pv’s
behoort. Naast informatie over processen-verbaal en bewijsrecht bevat het
zakboek een toelichting op en achtergrondinformatie bij de gang van zaken op
zitting. Het bevat een praktijkgerichte bespreking van onder meer:
- doel van het pv: waarheidsvinding strafbaar
feit en toezicht opsporing;
- de reikwijdte van opsporingsbevoegdheden van
opsporingsambtenaren;
- verbaliseringsplicht, toezicht en opsporing;
- vormvereisten én inhoudseisen van het pv,
waaronder aanvraag-pv’s;
- redenen van wetenschap, bestanddelen,
dagvaarding;
- de vragen die een rechter zich dient te
stellen (en waar in het pv dus aandacht voor dient te zijn);
- aangifte, klacht, verhoor verdachte;
- getuige/deskundigen;
- bewijsrecht en positie pv binnen bewijsrecht;
- slachtoffer/benadeelde;
- pv ter zake voorgeleiding/doorzoeking/confrontatie/beslag;
- processtukken;
- veelvoorkomende verbeterpunten uit
jurisprudentie;
- checklisten.
Zie voor een goed overzicht
van deze editie van het zakboek de inhoudsopgave. Het zakboek is bijgewerkt
tot en met 3 januari 2025. Zie voor de verwerkte actualiteiten in deze editie
het actualiteitenoverzicht voor in dit zakboek.
Kwaliteit, tijdwinst en voorkoming vertraging. Gebruik
van het zakboek kan vertraging voorkomen bij de afhandeling van strafzaken,
doordat er minder werk opnieuw of alsnog gedaan moet worden of voor niets is
gedaan. Actuele kennis over strafvordering voorkomt ook vrijspraken of
niet-ontvankelijkheden.
Overige zakboeken. Zie voor de overige
zakboeken pagina 3 van het kaft van dit zakboek of zakboekenpolitie.com (met
complete inhoudsopgave).
Zakboeken online,
maandelijks geactualiseerd. Alle zakboeken zijn online te raadplegen op Inview.nl
en voorzien van vele zoekfuncties en links naar bijv. wet- en regelgeving, jurisprudentie,
Kamerstukken en paragrafen uit de overige zakboeken waarnaar verwezen wordt.
Bovendien worden de online uitgaven elke maand geactualiseerd (behalve het
zakboek Pv en Bewijsrecht), zodat altijd over recente informatie beschikt kan
worden. Politie en justitie hebben een abonnement, de zakboeken zijn daardoor
voor iedere politie- en justitieambtenaar te raadplegen.
Verschijningsfrequentie
zakboeken. Alle
zakboeken verschijnen jaarlijks eind februari, het zakboek Proces-verbaal en
Bewijsrecht tweejaarlijks (oneven jaren).
Verbetertips voor de zakboeken kunt U
mailen naar zakboekenpolitie@gmail.com. Tips die verwerkt worden in de
zakboeken worden tot nader order beloond met een gratis zakboek naar keuze
(incl. verzending).
19 januari 2025
Overzicht
verwerkte actualiteiten
Hierna
worden kort de belangrijkste actualiteiten vermeld zoals verwerkt in deze
nieuwe editie van het zakboek. Daarbij wordt verwezen naar het hoofdstuk/de
paragraaf waarin de actualiteit besproken wordt.
Divers Aanwijzing
slachtoffers in het strafproces. O.a.
anonimiteit, verhouding tussen OM en slachtoffer, Europees beschermingsbevel,
weigeren kennisneming processtukken en aangiften van feiten in die in het
buitenland zijn gepleegd.
Divers Wet seksuele
misdrijven. Opgenomen wetteksten zijn
aangepast n.a.v. deze wetswijziging.
6.8 Wijziging Besluit
algemene rechtspositie politie. Verwerking
van de nieuwe eed/belofte voor executieve en niet-executieve politieambtenaren.
10.10.3 Instructie auditieve
en audiovisuele registratie van verhoren van aangevers, slachtoffers, getuigen
en verdachten. Verwerkt in welke gevallen
verhoren moeten worden opgenomen.
10.7 Wet uitbreiding slachtofferrechten. Uitbreiding spreekrecht slachtoffer.
10.8 Reparatiewet
forensische zorg. Herstel van enkele fouten.
O.a. van belang voor de ontvankelijkheid van de benadeelde partij.
18 Instructie ibn. Diverse punten uit de instructie zijn verwerkt, w.o. afstand doen en
KVI.
Jurisprudentie
Divers Witwassen. Witwassen en moment waarop verdachte verklaart. ECLI:NL:GHSHE:2023:2965.
3.4 Bevoegdheid boa. Boa is ook opsporingsbevoegd voor feiten is als hij daarmee in een
concreet onderzoek of project door de OvJ wordt belast.
ECLI:NL:GHARL:2023:5052.
4.1 Vergezellen
toezichthouder. Beperkingen toezichthouder
om zich door opsporingsambtenaar te laten vergezellen. ECLI:NL:GHARL:2023:11009
en ECLI:NL:GHARL:2024:2216.
4.7 Verplicht meewerken
aan toezicht/opsporing. Relevant of de
autoriteiten bekend zijn met het bestaan van het document. ECLI:NL:HR:2023:1562.
6.17 Geweld in pv. Geweldsaanwendingen moeten in het pv worden vermeld. ECLI:NL:GHDHA:2023:322
en ECLI:NL:GHDHA:2024:1564.
6.17 Vormverzuim
geweldsaanwending. Strafvermindering nadat
verdachte ten onrechte in buik is geschoten. ECLI:NL:GHARL:2024:229.
6.21 Rechtsbijstand
- Informatieplicht aan
aangehouden verdachte. Aan de verdachte die is aangehouden voor een vh-feit moet worden
medegedeeld dat de bijstand van een raadsman kosteloos is.
ECLI:NL:HR:2024:412.
- Afstand rechtsbijstand
niet-aangehouden kwetsbare verdachte. Vaak
pas mogelijk na overleg tussen verdachte en raadsman. ECLI:NL:HR:2024:556.
- Uitzondering: wel afstand
rechtsbijstand verdachte met beperking en persoonlijkheidsstoornis. Onder specifieke omstandigheden is het wel mogelijk dat een verdachte
die een lichte verstandelijke beperking en persoonlijkheidsstoornis heeft
zonder overleg met een raadsman afstand doet. ECLI:NL:GHDHA:2024:2101.
- Situatie die vergelijkbaar
met aanhouding. Regels voor aangehouden
verdachte van toepassing. ECLI:NL:HR:2024:555.
7.7 Juiste
terminologie. Verschil bevel, vordering
en vraag. ECLI:NL:HR:2023:1154 en ECLI:NL:GHAMS:2023:3617.
7.26 Medeplegen/medeplichtigheid. Zwijgrecht en bewijs medeplegen. ECLI:NL:HR:2023:813.
7.34 Opzet bij schoppen. Voor het bepalen van het opzet van verdachte kan eventueel
bewustzijnsverlies van het slachtoffer van belang zijn.
ECLI:NL:GHAMS:2024:1217.
7.46 Aanwezig hebben
drugs. Schuldvariant.
ECLI:NL:HR:2023:622.
7.52 Weigering
dagvaarding. Weigering om een
dagvaarding aan te nemen kan niet als een uitreiking worden beschouwd. ECLI:NL:HR:2023:818.
10.9 Eigen waarneming
rechter. Onder voorwaarden kan
eigen waarneming die niet op zitting wordt gedaan voor het bewijs worden
gebruikt. ECLI:NL:HR:2023:920.
10.10.3 Verhoor verdachte.
- Opmerking. Ook het maken van een opmerking om een verklaring uit te lokken kan
onder het begrip verhoor vallen. ECLI:NL:HR:2024:1769.
- Ontbieden. Een telefonisch verzoek aan de verdachte om zich op het politiebureau te
melden om daar te worden aangehouden is geen verhoor, gevolgd door een spontane
verklaring. ECLI:NL:GHDHA:2024:2184.
10.11 Betrouwbaarheid
verklaring getuige. Bij de beoordeling speelt
het motief van de getuige om een verklaring af te leggen een rol. ECLI:NL:GHSHE:2024:1380.
10.11.1 Recht verdediging om
getuige te horen. Ook als iemand bijv. op
een OVC-opname is te horen om de authenticiteit en betrouwbaarheid te
betwisten. ECLI:NL:HR:2023:1461 en ECLI:NL:HR:2023:1549.
10.11.6 Bedreigde getuige. Rolverdeling tussen RC en zittingsrechter. ECLI:NL:HR:2023:982.
10.11.8 Anonimiteit
opsporingsambtenaar. Mogelijkheid tot opmaken
aanvullend pv i.p.v. door horen als getuige. ECLI:NL:HR:2023:1419.
10.11.23 Bewijsgebruik verklaring
getuige die niet door de verdediging kon worden gehoord.
- Initiatief. Welke eisen gelden voor het initiatief dat de verdediging moet tonen.
ECLI:NL:HR:2023:1516.
- Niet gehoord als getuige,
maar wel uitlating tijdens bijv. OVC.
Uitgangspunten ook dan van toepassing. ECLI:NL:HR:2023:1461 en
ECLI:NL:HR:2023:1549.
- Afstand doen. Als eerder werd aangegeven dat er geen wensen zijn kan dit worden
gezien als afstand doen van het recht om een getuige te horen. ECLI:NL:GHAMS:2023:457.
- Belang van de verklaring
van de getuige. Het belang van de
verklaring voor de bewijsconstructie weegt mee bij de vraag of de verklaring
van een getuige die de verdediging niet kon horen mag worden gebruikt. EHRM 6
februari 2024 (Snijders tegen Nederland) en ECLI:NL:HR:2024:1007.
- Voorbeeld van casus
onvoldoende steunbewijs. ECLI:NL:HR:2024:686.
10.11.27 Eén getuige is geen getuige.
- Steunbewijs van horen
zeggen. Steunbewijs in de vorm van
een van horen zeggen verklaring kan voldoende zijn. ECLI:NL:HR:2023:484.
- Steunbewijs waaruit alleen
aanwezigheid verdachte blijkt. Dergelijk bewijs is op
zichzelf onvoldoende. ECLI:NL:HR:2023:261.
- Overzicht voorbeelden
steunbewijs. ECLI:NL:PHR:2024:356.
10.12.1 Tegenonderzoek. Bruikbaarheid voor bewijs als tegenonderzoek niet meer mogelijk is. ECLI:NL:HR:2024:803.
11.8 Shockschade. Shockschade zonder dat sprake was van een affectieve relatie is soms
ook mogelijk. ECLI:NL:HR:2023:485.
11.8 Schade vergoed door
bank. Schade die door een bank
is vergoed kan soms ook via het strafrecht worden verhaald.
ECLI:NL:HR:2023:322.
11.8 Smartengeld. Schrik en angst zijn op zichzelf niet voldoende om te voldoen aan het
criterium ‘op een andere wijze in de persoon aangetast’. ECLI:NL:HR:2024:1148.
11.8 Ambtshalve toetsen
aan voornoemd criterium. De rechter moet ook zonder
opmerking van de verdediging toetsen aan het criterium ‘op een andere wijze in
de persoon aangetast’. ECLI:NL:HR:2024:263.
11.8 Proceskosten
benadeelde partij. De reis- en verblijfkosten van
de benadeelde komen niet voor vergoeding als proceskosten in aanmerking als de
benadeelde wordt bijgestaan door een gemachtigde. ECLI:NL:HR:2023:414.
11.8 Maatregel
kostenverhaal. Geen voeging in het
strafproces nodig, maar wel moet zoveel mogelijk uit het dossier blijken welke
kosten in verband met de vernietiging zijn gemaakt. ECLI:NL:GHSHE:2023:2906 en
ECLI:NL:RBGEL:2023:2371.
11.8 Overlijden
benadeelde partij. De vordering blijft
voortduren na het overlijden van het slachtoffer. ECLI:NL:GHAMS:2023:99.
11.8 Ontvankelijkheid
benadeelde partij. De rechter is verplicht om de
niet ontvankelijkheid uit te spreken als niet vaststaat dat de benadeelde
partij en de verdachte voldoende gelegenheid hebben gehad om hun standpunten
naar voren te brengen en met bewijs te onderbouwen. ECLI:NL:HR:2024:664.
11.9 Herstelrecht. Herstelrecht is meer dan alleen schadebemiddeling. ECLI:NL:HR:2024:1457.
12.9 Vervolgingsuitsluitingsgrond.
Vervolging is bij sommige delicten uitgesloten als er sprake is van een
bepaalde partnerrelatie. ECLI:NL:HR:2024:1702.
12.10 Herstellen gebrekkige
klacht. Mogelijk als wens tot vervolging tijdig is gebleken. ECLI:NL:HR:2024:969.
13.3 Recidivegrond VH. Voor de onderbouwing van deze grond kunnen eerdere incidenten van
belang zijn. ECLI:NL:RBROT:2023:1052.
18.7 Machtiging
vernietiging. Moet als een beheersbeslissing worden gezien. ECLI:NL:HR:2024:691.
20.8 Vernietiging beslag. Te vroege vernietiging sporendrager: vormverzuim. ECLI:NL:GHAMS:2023:1115 en
ECLI:NL:GHDHA:2024:587.
Nieuwe hoofdstukken/paragrafen
7.45 Bewijs witwassen
zonder gronddelict.
7.53 Gehoord worden op
zitting of bij de RC.
Herschreven/ ingrijpender aangepaste
hoofdstukken/paragrafen
2.9 Pv
opmaken in vastgelopen zaken. Paragraaf
aangepast i.v.m. het vervallen van de Aanwijzing opmaken pv tegen onbekende
daders.
6.4 Extra
eisen pv boa. Naar aanleiding van een tip van Henk van Hoevelaken, waarvoor
nogmaals dank, een zin toegevoegd die als opening van het pv gebruikt zou
kunnen worden.
7.22 Locatiegegevens
telefoon als bewijs. In deze paragraaf is denken in scenario’s
uitdrukkelijker verwerkt.
7.31 Vastlegging
in pv van waarnemingen op beelden. In deze paragraaf wordt nu gedetailleerder
ingegaan op herkenningen van voorwerpen.
11.5 Bijstand/vertegenwoordiging. De rol van de bijstandsverlener/vertegenwoordiger
is verder toegelicht.
15.4 Pv
doorzoeking. Het verschil tussen het pv doorzoeking en verslag binnentreden
wordt toegelicht.
19 Processtukken. Dit hoofdstuk is volledig herschreven,
geactualiseerd en overzichtelijke gemaakt.
1 Inleiding 14
1.1. Begripsomschrijving
pv 14
1.2. Doel
en belang van het pv 14
1.3. Waarheidsvinding
strafbaar feit 15
1.4. Toezicht
op opsporing en gezagsverhoudingen 15
1.5. Kritiek
op betrouwbaarheid pv/gevaren van pv 16
1.6. Soorten
pv’s 17
1.7. Pv
aanvraag dwangmiddel 17
1.8. Eind-pv 18
1.9. Beslissingen
na eind-pv 19
1.10. OM-organisatie
en werkzaamheden OvJ 21
1.11. Politierechter 22
1.12. Meervoudige
kamer 23
1.13. De RC:
taken en bevoegdheden 23
2. Verbaliseringsplicht 27
2.1. Inleiding 27
2.2. Verbaliseringsplicht
algemeen 27
2.3. Verbaliseringsplicht
bij bijzondere opsporingsbevoegdheden 29
2.4. Definiëring
opsporingsonderzoek 29
2.5. Verbaliseringsplicht
bij onderzoek dat aan opsporing voorafgaat 30
2.6. Verbaliseringsplicht
bij opsporing 30
2.7. Niet
ten spoedigste opmaken van een pv 31
2.8. Afschermprocedure/afscherm-pv 32
2.9. Pv
opmaken in vastgelopen onderzoeken 34
3. Opsporingsbevoegdheid diverse opsporingsambtenaren 35
3.1. Opsporingsbevoegdheid
algemeen opsporingsambtenaren 35
3.2. Opsporingsbevoegdheid
KMar 36
3.3. Bijzondere
opsporingsdiensten 38
3.4. Buitengewoon
opsporingsambtenaar (boa) 40
3.5. HulpOvJ’s 45
4. Toezicht en opsporing 46
4.1. Inleiding 46
4.2. Twee
petten 46
4.3. De
Algemene wet bestuursrecht (Awb) 47
4.4. De
toezichthouder en gebruik van bevoegdheden 47
4.5. Verbaliseringsplicht 49
4.6. Toezicht
en opsporing 49
4.7. Verplicht
meewerken aan toezicht / opsporing 49
4.8. Misbruik/voortgezette
toepassing van bevoegdheden 51
4.9. Binnentreden
en voortgezette toepassing 52
4.10. Het pv 53
5. Vormvereisten pv 55
5.1. Eisen
aan vormgeving 55
5.2. Inhoudsopgave
en doorlopende nummering 55
5.3. Samenvatting
pv 56
5.3.1 Overzicht
vrijheidsbenemende dwangmiddelen 57
5.3.2 Overzicht
toegepaste bijzondere opsporingsbevoegdheden 58
5.3.3 Voorbeeld
bewijsoverzicht 58
5.4. Afschriften 63
6. Inhoudseisen pv 64
6.1. Inleiding 64
6.2. De aan
het pv gestelde eisen 64
6.3. Omschrijving
verbalisant 65
6.4. Extra
eisen voor de boa 65
6.5. Persoonlijk
opgemaakt 65
6.6. Gedagtekend 66
6.7. Ondertekend 66
6.8. Opmaken
op ambtseed of ambtsbelofte 67
6.9. Redenen
van wetenschap 70
6.9.1 Redenen
van wetenschap: verbalisant 71
6.9.2 Redenen
van wetenschap: getuige/aangever 72
6.9.3 Redenen
van wetenschap: verdachte 74
6.10. Decor
en context 74
6.11. Voorwaarden
pv dwangmiddel 76
6.11.1 Waarom
is verdachte verdacht? 76
6.12. Vaststelling
identiteit verdachte 77
6.13. Bestanddelen
van het strafbare feit 78
6.14. Datum
en plaats 78
6.15. Relevante
onderzoeksbevindingen/ambtshandelingen 79
6.16. Verzwijgen
onderzoeksbevindingen/ambtshandelingen 80
6.17. Geweld,
veiligheidsfouillering en gebruik boeien vermelden in pv 81
6.18. Genoemde
bijlagen bijvoegen 83
6.19. Toelichting
bij foto’s 83
6.20. Wijzigingen
en toevoegingen pv 84
6.21. Rechten
verdachten 84
6.21.1. Mededelingen
aan verdachten 84
6.21.2. Informeren
anderen over aanhouding verdachte en mededeling rechten aan ouders 88
6.21.3. Consultatierecht/verhoorbijstand 90
7. Concrete tips 100
7.1. Algemene
tips vooraf 100
7.2. Tijdstippen
in 24 uursaanduiding opnemen 100
7.3. Aangifte/verklaring
op andere datum dan pleegdatum 100
7.4. Ophouden
voor uitreiken gerechtelijk stuk 100
7.5. Melden
reden vertraging 101
7.6. Pv’s
in zaak tegen medeverdachte 101
7.7. Gebruik
de juiste juridische terminologie 102
7.8. Stoptekens 102
7.9. Beïnvloeden
getuige 105
7.10. Kennisnemen
processtukken door benadeelde 105
7.11. Onrechtmatig
verkregen bewijs: niet altijd bewijsuitsluiting 105
7.12. Aanhouding
buiten heterdaad: eisen pv 106
7.13. Pv door
hulpOvJ 106
7.14. Toezegging
door opsporingsambtenaar 106
7.15. Analyses
in pv 107
7.16. Een
sepot wil niet zeggen dat er slecht werk is geleverd 108
7.17. Verbanden
tussen pv’s logisch 108
7.18. Nummering
van onbekende verdachten 109
7.19. Horen
verdachten/getuigen in aanwezigheid bekende 109
7.20. Horen
van alle getuigen? 110
7.21. Buurtonderzoek 110
7.22. Locatiegegevens
telefoon als bewijs 111
7.23. Verbaliseren
van toestemming dwangmiddel 112
7.24. Verbaliseren
van voorwaardelijk opzet 113
7.25. Verbaliseren
van poging 113
7.26. Verbaliseren
van deelneming (o.a. medeplegen) 114
7.27. Verbaliseren
van “in vereniging” bij openlijk geweld 116
7.28. Openlijk
geweld strafverzwaring 116
7.29. Situatietekening
en foto’s 117
7.30. Waarnemingen
door middel van camera of opname 117
7.31. Vastleggen
in pv van waarnemingen op beelden 117
7.32. Herkenning
verdachte op beelden 119
7.33. Vastleggen
van stemherkenningen 120
7.34. Verbaliseren
van schoppen 121
7.35. Verbaliseren
geweld bij ambtsdwang/wederspannigheid 122
7.36. Mishandeling
bepaalde categorieën slachtoffers 122
7.37. Letsel,
geneeskundige verklaring? 124
7.38. Zwaar
lichamelijk letsel 124
7.39. Omschrijven
schade aan goederen in dossier 125
7.40. Omvang
schade in verband met straf 125
7.41. Diefstal/heling
zonder aangifte 125
7.42. Tijdstip
wetenschap heling 126
7.43. Korte
tijd tussen diefstal en bezit gestolen goed verdachte 127
7.44. Diefstal
stroom bij hennepkwekerij 127
7.45. Bewijs
witwassen zonder gronddelict 128
7.46. Verbaliseren
bezit wapen/drugs 128
7.47. Vastleggen
geur (met name bij hennep/drugslabs) 130
7.48. Gevaar
bij brandstichting en soortgelijke delicten 130
7.49. Vaststelling
drugs 131
7.50. Kopie
rijbewijs of uitdraai rijbewijzenregister bij rijden onder invloed 131
7.51. Stukken
in dossier ‘rijden tijdens invordering’ enz. 131
7.52. Opmaken
akte van uitreiking 132
7.53. Gehoord
worden op zitting of bij de RC 134
8. Inzending pv 135
8.1. Inzenden
pv conform Sv 135
8.2. Inzenden
pv in de praktijk 135
8.3. Afwachten
nadere bevelen OvJ 136
9. Tenlastelegging/bestanddelen 137
9.1. Inleiding 137
9.2. Eisen
gesteld aan tenlastelegging 138
9.3. Bestanddelen
in het pv 139
10. Bewijs en terechtzitting 141
10.1. Inleiding 141
10.2. Veroordeling
slechts bij wettig en overtuigend bewijs 141
10.3. Onmiddellijkheidsbeginsel 144
10.4. De gang
van zaken tijdens het onderzoek ter terechtzitting 145
10.5. Het
onderzoek ter terechtzitting: de voorvragen 147
10.6. Het
onderzoek ter terechtzitting: de hoofdvragen 149
10.7. Hoger
beroep 150
10.8. Wettige
bewijsmiddelen 150
10.9. Eigen
waarneming rechter 151
10.10. Verklaring
verdachte 152
10.10.1. Bekentenis
verdachte 153
10.10.2 Intrekken
verklaring verdachte 154
10.10.3 Voorschriften
voor verhoor verdachte 154
10.10.4 Consequenties
van het ontbreken van de cautie 159
10.10.5 Inhoudseisen
pv-verhoor 159
10.10.6 Tolken
en vertaling (verdachte/getuige/aangever/ deskundige) 161
10.10.7 Proceshouding
verdachte (liegen/zwijgen/enz.) 165
10.10.8 Daderwetenschap
verdachte 170
10.10.9 Verklaringen
tijdens onrechtmatige vrijheidsberoving 171
10.10.10 Verklaring
medeverdachte 171
10.10.11 Verhoor
(latere) verdachte als getuige 172
10.10.12 Ad-info-voeging
bij bekentenis 173
10.10.13 Verklaring
verdachte in pv-bevindingen 174
10.10.14 Verdachte
niet gehoord, toch veroordeeld 174
10.11. Verklaring
getuige 175
10.11.1. Horen
getuige door rechtbank, OvJ en verdediging 177
10.11.2. Inleiding
(gedeeltelijke) anonimiteit in het strafproces 181
10.11.3. Domicilie
kiezende aangever/getuige 185
10.11.4. Aangifte/getuigenverklaring
onder nummer 186
10.11.5. Beperkt
anonieme getuige 186
10.11.6. Bedreigde
getuige 189
10.11.7. Afgeschermde
getuige 190
10.11.8. Politieambtenaar
als (beperkt) anonieme/bedreigde getuige 191
10.11.9. Verschoningsrecht/plicht
i.v.m. verhoor bepaalde getuigen 192
10.11.10. Gebruik
getuigenverklaring na niet wijzen op verschoningsrecht 192
10.11.11. Gebruik
eerdere getuigenverklaring na later beroep op verschoningsrecht 192
10.11.12. Getuigen
met geestelijke beperking of jeugdige getuigen 193
10.11.13. Toezeggingen
aan getuige over alleen horen door politie 193
10.11.14. Afspraken
met getuige/kroongetuige 193
10.11.15. Opnemen
van een verklaring in het bijzijn van een bekende 194
10.11.16. Verhoorprotocol,
inzet dominee en ervaringsdeskundige 195
10.11.17. OvJ/advocaat
als getuige 195
10.11.18. Verklaring
van getuige in pv 196
10.11.19. Verklaring
‘in concept’ 197
10.11.20. Getuige
in buitenland 197
10.11.21. Verplicht
verdediging in gelegenheid stellen bij politieverhoren te zijn 197
10.11.22. Zonder
verdediging horen getuigen bij de RC 198
10.11.23. Bewijsgebruik
verklaring getuige die niet door verdediging kon worden ondervraagd 199
10.11.24. Belang
getuige bij niet horen tegenover belang verdachte bij ondervragen getuige 202
10.11.25. CI-informant
als getuige 204
10.11.26. Bewijsgebruik
van ingetrokken/gewijzigde verklaring 205
10.11.27. Eén
getuige is geen getuige 205
10.12. Verklaring
deskundige 211
10.12.1. Rechten
verdediging bij deskundigen 213
10.13. Schriftelijke
bescheiden/pv opsporingsambtenaar 214
10.13.1 Pv
eigen waarneming opsporingsambtenaar enig bewijs 216
10.13.2 Verschillen
tussen opnamen van verhoren en pv’s 217
10.13.3 Pv
van buitenlandse opsporingsambtenaar 218
10.13.4 Anoniem
pv 218
10.13.5 Onderscheid
opsporings-/deskundigenonderzoek 219
10.13.6 Schriftelijk
verslag deskundige 220
10.13.7 DNA-rapport 222
10.13.8 Strafblad
als bewijs 223
10.13.9 Slachtofferverklaring/vordering
benadeelde als bewijs 223
10.13.10 Rapport
particulier recherchebureau als bewijs 224
10.13.11 Reclasseringsrapport
geen bewijs 224
10.13.12 Verklaring/pleitaantekeningen
advocaat geen bewijs 225
10.13.13 Rapport
Onderzoeksraad voor veiligheid geen bewijs 225
10.14. Feiten
of omstandigheden van algemene bekendheid 225
10.15. Bewijsminima 227
10.16. Onrechtmatig
verkregen bewijs 228
10.17. Schakelbewijs 228
11. Het slachtoffer/de benadeelde 231
11.1. Slachtoffer/benadeelde:
inleiding 231
11.2. De
bejegening van het slachtoffer en individuele beoordeling 231
11.3. Verwijzing
naar instanties 235
11.4 Informatieverstrekking
aan het slachtoffer 236
11.4.1 Informeren
over rechten en verloop van de zaak 236
11.4.2 Recht op
kennisneming en toevoeging van processtukken 241
11.5. Bijstand/vertegenwoordiging/tolk/vertaling 243
11.6. Rechten
van naasten van het slachtoffer 245
11.7. Spreekrecht 246
11.8. Schadevergoeding 247
11.9. Herstelrecht,
waaronder bemiddeling 256
12. Aangifte en klacht 258
12.1. Aangifte
en klacht 258
12.2. Vormvereisten
aangifte 258
12.3. Inhoudseisen
aangifte 260
12.4. Aangifteplicht 260
12.5. Verplichting
tot opnemen aangifte 262
12.6. Aangifte
doen van een in het buitenland gepleegd feit 262
12.7. Intrekken
aangifte 263
12.8. Ambtshalve
vervolgbare strafbare feiten 263
12.9. De
klacht 264
12.10. Herstellen
gebrekkige klacht 269
12.11. Aangifte
opsporingsambtenaar 270
13. Het voorgeleidings- en raadkamerpv 271
13.1. Inleiding 271
13.2. Voorlopige
hechtenis (algemeen) 271
13.3. Het
voorgeleidings- en raadkamerpv 272
13.4. Pv bij
opheffing schorsing na overtreding of vluchtgevaar 275
13.5. Eind-pv 276
14. Bijzondere opsporingsbevoegdheden (BOB) 277
14.1. Inleiding 277
14.2. Aanvraag
pv BOB algemeen 277
14.3. Inhoud
van de aanvraag 277
14.4. Uitwerking:
aanvraag vordering verstrekking historische gegevens 278
14.5. Pv
zelfstandig inzetten BOB 280
15. Doorzoeking 282
15.1. De
doorzoeking 282
15.2. Het pv
aanvraag doorzoeking 282
15.3. Mondelinge
vordering doorzoeking 283
15.4. Pv
doorzoeking 284
16. Confrontatie 286
16.1. Confrontatie 286
16.2. Bewijs-
of opsporingsconfrontatie 287
16.3. Besluit
toepassing maatregelen in het belang van het onderzoek 289
16.4. Verzuim
naleving regels confrontatie 291
16.5. Overleg
met OvJ over soort confrontatie 291
16.6. Negatieve
confrontaties/verdachte in selectie? 292
16.7. Opsporingsconfrontatie
als bewijs 292
16.8. Foto’s
van de confrontatie processtukken? 292
17. Ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel 293
17.1. Toepassingsbereik
art. 36e Sr 293
17.2. Ontneming:
bewijsvoering, bewijsmiddelen en bewijskracht 295
17.3. Vaststellen
voordeel bij meerdere daders 297
18. Beslag 299
18.1. Inleiding 299
18.2. Voorkom
overmatig beslag 299
18.3. Aanleiding/omstandigheden
aantreffen voorwerp 300
18.4. Omschrijf
beslagbevoegdheid en vatbaarheid 301
18.5. Goede
aanduiding voorwerp 301
18.6. Omschrijf
onder wie voorwerp in beslag genomen is 302
18.7. Schriftelijk
afstand doen 302
18.8. Zo snel
en zo veel mogelijk afwerken beslag 303
18.9. Overzicht
afwerking beslag én restant per beslagene 306
18.10. KVI en
bewijs van ontvangst 307
19. Processtukken 309
19.1. Begrip
processtukken en procesdossier 310
19.1.1. Processtukken 310
19.1.2. Procesdossier 311
19.2. Verantwoordelijkheid
voor processtukken 311
19.3. Specifieke
regeling bijzondere opsporingsbevoegdheden/doorlaten 312
19.4. Achterwege
laten voeging aan processtukken 313
19.5. Kennisname
processtukken en afschrift daarvan 314
19.6. Voegen
processtukken (op verzoek verdachte) 321
19.7. Kennisname
niet-processtukken (bijv. onderzoeksdossier) 323
19.8. Digitale
processtukken 323
19.9. Inrichting
procesdossier 324
19.10. Ontlastend
bewijsmateriaal 326
19.11. Afschermen
gehanteerde opsporingsmethoden 326
19.12. Kennisgeving
aan betrokkene (notificatie) 327
19.13. Bewaring/vernietiging
en gebruik gegevens voor ander doel 329
20. Door rechters gesignaleerde onjuistheden/verbeterpunten 332
20.1. Inleiding 332
20.2. Geuridentificatieproef
niet ‘blind’ uitgevoerd 334
20.3. Ontbreken
bewijsschakel en overige gebreken/onjuistheden 334
20.4. Onvolledig
onderzoek (geen heropening/nader onderzoek) 334
20.5. Schending
pressieverbod 335
20.6. Kwaliteit
politieonderzoek (tunnelvisie en onvoldoende afstand van bemoeienissen familie
slachtoffer) 336
20.7. Klacht
ex art. 12 Sv na aangifte tegen politie 337
20.8. Vernietiging
/ vervreemding bewijsmateriaal 337
20.9. Schatting
wederrechtelijk verkregen voordeel hennepkwekerij(en) 337
20.10. Tegenstrijdigheden
in pv en onder ede afgelegde verklaringen van opsporingsambtenaren 338
20.11. Toetsing
betrouwbaarheid verklaring aangeefsters 338
20.12. Niet
verstrekken informatie aan rechter 339
20.13. Gebruik
verstrekte cocaïne niet in pv 340
20.14. Verschil
pv verhoor en woordelijk verslag 341
20.15. Ontlastende
CI-info verzwegen 342
20.16. Onjuiste
weergave in pv uitkijken camerabeelden 343
20.17. Aanpassing
pv om juiste gang van zaken te maskeren 343
20.18. Onjuiste
wijze van verbaliseren door opsporingsambtenaren 344
20.19. Twijfel
over betrouwbaarheid pv i.v.m. ontbrekende info 344
20.20. Pv
opsporingsambtenaren strijdig met camerabeelden 345
20.21. Zedenzaken:
diverse voorbeelden 346
20.22. Pressie
op zwakbegaafde verdachte 349
20.23. Onjuist
uitwerken tapgesprekken 350
20.24. Onvolledig
onderzoek verlaten plaats ongeval 351
20.25. Tappen
en professioneel verschoningsgerechtigde 351
21. Bijlagen 353
21.1. Checklist
van toezicht naar opsporing 353
21.2. Checklist
pv van aangifte huiselijk geweld 353
Register 355
De auteur 362