ZAKBOEK STRAFRECHT HULPOVJ 2022

Voorwoord / Actualiteitenoverzicht / Inhoudsopgave

 

Voorwoord

 

Voor hulpofficieren en specialisten in de opsporing

Het zakboek bevat een handzame, overzichtelijke, betrouwbare en praktijkgerichte bespreking van:

-     algemene leerstukken uit het Wetboek van Strafrecht (opzet, schuld, oorzakelijkheid, strafuitsluitingsgronden, poging, voorbereiding, deelneming, enz.);

-     misdrijven en overtredingen uit het Wetboek van Strafrecht, de Opiumwet, de Wet wapens en munitie en de Wegenverkeerswet.

Daarnaast worden in hoofdstuk 1 verbetertips gegeven voor de juridische ‘verwerking’ van veel voorkomende misdrijven. Zie voor een compleet overzicht de inhoudsopgave van dit zakboek.

 

Praktijkgericht

Door de verwerking van jurisprudentie, Kamerstukken en literatuur worden dagelijks voorkomende praktijkvragen beantwoord. Alle antwoorden op de vele vakvragen die de auteur de afgelopen decennia heeft ontvangen zijn voor zover van belang verwerkt in dit zakboek. En dat geldt natuurlijk ook voor de ervaringen die de auteur als politieambtenaar en OvJ heeft opgedaan. Voor lezers die meer diepgang in de behandelde stof zoeken, wordt in ruim 2800 voetnoten verwezen naar jurisprudentie, Kamerstukken en literatuur.

 

Actualiteitenoverzicht en register

Regelgeving, literatuur en jurisprudentie in dit zakboek zijn bijgewerkt tot 20 januari 2022. Zie voor de verwerkte actualiteiten in deze 25e editie het hierna volgende actualiteitenoverzicht. Het overzicht wordt maandelijks geactualiseerd voor de abonnees op navigator.nl van WoltersKluwer (zie hierna). Het zakboek is voorzien van een omvangrijk register.

 

Kwaliteit, tijdwinst en voorkoming vertraging

In het zakboek worden veel tips gegeven voor het opsporingsonderzoek, het proces-verbaal en de beoordelaars van dat proces-verbaal. Het opvolgen van deze tips zal de kwaliteit van werken verbeteren, tijdwinst opleveren in het vervolg van de keten en vertraging door bijv. herstelwerkzaamheden voorkomen.

 

Speciaal zakboek voor overige opsporingsambtenaren

Voor de overige opsporingsambtenaren is er het zakboek Strafvordering en Strafrecht: een afgeslankte versie van de zakboeken Strafvordering en Strafrecht voor de Hulpofficier in één boek.

 

Overige zakboeken

Zie voor de overige zakboeken pagina 3 van het kaft van dit zakboek, WoltersKlu­wer.nl/po­litie of zakboekenpolitie.com.

 

Zakboeken ook verkrijgbaar als e-book en maandelijks online geactualiseerd

Alle zakboeken zijn voor politie en justitie digitaal te raadplegen via de interne kennissystemen (link naar WoltersKluwer Navigator) en worden maandelijks geactualiseerd (geen actualisatie zakboek Procesverbaal en Bewijsrecht).

 

Met dank voor de gegeven verbetertips aan:

-     Kees van den Pol, inspecteur van politie en financieel rechercheur, Eenheid Zeeland-West-Brabant;

-     Renate Warries, Politieacademie, coördinator/strafrechtjurist Juridisch Blauw en

-     Victor Hartog, Politieacademie, strafrechtjurist Juridisch Blauw.

Bijzondere dank is de auteur verschuldigd aan Rob van Dartel, officier van justitie. Van Dartel heeft de auteur de afgelopen jaren van veel verbeterpunten voorzien, is een kritisch en behulpzaam sparringpartner en heeft veel tekst compleet en diepgaand gescreend. Van Dartel is auteur van het zakboek Pv en Bewijsrecht.

 

Verschijningsfrequentie zakboeken

Alle zakboeken verschijnen jaarlijks eind februari, het zakboek Proces-verbaal en Bewijsrecht tweejaarlijks.

 

Verbetertips

Mocht U verbetertips hebben voor de zakboeken dan verneemt de auteur die graag, U kunt ze mailen naar mgmhoekendijk@zakboekenpolitie.com. Tips die verwerkt worden in de zakboeken worden tot nader order beloond met een gratis zakboek naar keuze (incl. verzending).

 

20 januari 2022

Mike Hoekendijk

 

 

Overzicht verwerkte actualiteiten

 

Hierna worden kort de belangrijkste actualiteiten vermeld zoals verwerkt in deze nieuwe editie van het zakboek. Daarbij wordt verwezen naar de paragraaf waarin de actualiteit besproken wordt.

 

Wet- en regelgeving

-     Versterking strafrechtelijke aanpak ondermijnende criminaliteit (Stb. 2021, 544, deels in werking: Stb. 2021, 638):

o  Strafbaarstelling wederrechtelijk verblijf op besloten plaats voor distributie, opslag of overslag van goederen (art. 138aa Sr, zie 5.15, datum inwerkingtreding 01-01-22).

o  Uitbreiding vh-misdrijven (art. 67,1 Sv) met art. 138aa Sr (zie 5.15 en zakboek Sv 4.7, datum inwerkingtreding 01-01-22).

o  Strafverzwaring bedreiging en strafverzwaring bedreiging indien gepleegd tegen Minister, Staatssecretaris, commissaris van de Koning, gedeputeerde, burgemeester, wethouder, lid van een algemeen vertegenwoordigend orgaan, rechterlijk ambtenaar, advocaat, journalist of publicist in het kader van nieuwsgaring, ambtenaar van politie of Boa (art. 285 Sr, zie 14.8, datum inwerkingtreding 01-03-22).

o  Wijziging onderzoek naar vermogen veroordeelde (zie zakboek Sv 6.30, datum inwerkingtreding 01-07-22).

o  Verplichting tot vergoeding kosten vernietiging voorwerpen die ernstig gevaar opleveren voor leefomgeving of volksgezondheid (art. 13d Opiumwet en art. 56a WWM) (zie zakboek Sv 11.19 en 11.21, datum inwerkingtreding onbekend).

o  Bevriezing door opsporingsambtenaar in afwachting komst deurwaarder bij inning van geldboetes en schadevergoedingsmaatregelen (art. 6:4:3 lid 2 Sv, datum inwerkingtreding 01-07-22). Zie voor bevriezing bij ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel 6:4:9 Sv.

-     Uitbreiding 67,1-misdrijven (zie zakboek Sv 4.7) met:

o  Art. 138aa Sr (wederrechtelijk verblijf op besloten plaats voor distributie, opslag of overslag van goederen) (datum inwerkingtreding 01-01-22).

o  Art. 138c Sr (overnemen opgeslagen niet-openbare gegevens) (datum inwerkingtreding 01-05-21).

o  art. 140 lid 2 Sr (voortzetting verboden criminele organisatie) (datum inwerkingtreding 01-01-22).

o  Art. 372 Sr (schuldschending geweldsinstructie) (datum inwerkingtreding onbekend).

-     Handelen in strijd met bevel rechter aan verboden rechtspersoon (art. 184a lid 2 Sr, zie 7.9) (datum inwerkingtreding 01-01-22).

-     Schuldschending geweldsinstructie (art. 372 Sr, zie 22.1, tevens aangewezen als vh-misdrijf) (datum inwerkingtreding onbekend).

-     Wetsvoorstel geweldsaanwending opsporingsambtenaar.
Met daarin onder meer een strafuitsluitingsgrond voor opsporingsamb-tenaren die geweld hebben gebruikt in de rechtmatige uitoefening van hun taak (art. 42 Sr) en een nieuwe strafbepaling (schuldschending geweldsinstructie: art. 372 Sr). Opsporingsambtenaren krijgen niet meer het stempel van verdachte opgeplakt bij onderzoek naar geweldgebruik. Daarvoor in de plaats komt een feitenonderzoek, dat uitgaat van rechtmatig optreden.
Zie voor art. 372 Sr
22.1 en voor bespreking van de omvangrijke wetswijziging het zakboek Sv 3.25 (datum inwerkingtreding onbekend).

-     Fraude met en vervalsing van niet-contante betaalmiddelen (art. 80septies, 138b Sr, 138c Sr, 139d Sr, 232 Sr, 234 Sr en 248 Sr) (datum inwerkingtreding 01-05-21).

-     Misbruik prostituee (slachtoffer mensenhandel) (art. 273g Sr, zie 14.2) (datum inwerkingtreding 01-01-22).

 

Jurisprudentie

2.7    Inhoud bagage vliegreis (Opiumwet)

Algemene ervaringsregel is dat een passagier die bij een vliegreis bagage met zich voert, met de inhoud daarvan bekend is.
Hof Amsterdam 26-05-21, ECLI:NL:GHAMS:2021:1595.

2.12  Nekklem: strafuitsluitingsgrond wettelijk voorschrift politieambtenaar (art. 42 Sr)
Strafuitsluiting alleen mogelijk als gehandeld is overeenkomstig de beginselen van proportionaliteit en subsidiariteit.
HR 16-02-21, ECLI:NL:HR:2021:211.

3.3    Voorbereiding (art. 46 Sr)

Niet vereist is dat voor bewezenverklaring van bijv. voorbereiding van moord blijkt wie het beoogde slachtoffer is.
HR 21-09-21, ECLI:NL:HR:2021:1258.

4.2    Geautomatiseerd werk (art. 80sexies Sr)
Een inrichting kan alleen als een 'geautomatiseerd werk' worden aangemerkt als zij geschikt is om drie functies te vervullen: opslag, verwerking en overdracht van gegevens. Het begrip 'geautomatiseerd werk' is echter niet beperkt tot apparaten die zelfstandig aan deze drievoudige eis voldoen. Ook netwerken bestaande uit computers die door middel van via het internet verspreide software met elkaar zijn verbonden en/of telecommunicatievoorzieningen vallen onder dat begrip, evenals delen van zulke geautomatiseerde werken. Dat zo een apparaat, netwerk of deel daarvan slechts met behulp van een of meer computerprogramma’s voornoemde functies kan vervullen, brengt mee dat een belemmering van de werking van een computerprogramma waarmee een of meer van die functies worden vervuld ook kan worden aangemerkt als een belemmering van de werking van dit geautomatiseerd werk.
HR 24-12-21, ECLI:NL:HR:2021:1944.

4.6    Doden ongeboren kind: vrucht die naar redelijkerwijs verwacht mag worden in staat is buiten het moederlichaam in leven te blijven (art. 82a Sr)
HR 23-11-21, ECLI:NL:HR:2021:1747.

4.12  Valse sleutel (art. 90 Sr)

Ter beschikking staande inloggegevens gebruiken voor ander doel dan waarvoor ter beschikking gesteld.

         Hof Den Haag 24-03-21, ECLI:NL:GHDHA:2021:570.

5.2    Opruiing (Covidrellen) (art. 131 Sr)

         Opruiing (Facebook/Whatsapp-groep) tot overtreding avondklok en tot gewelddadigheden (Covidrellen).

         Hof 's-Hertogenbosch 24-03-21,ECLI:NL:GHSHE:2021:905.
Hof 's-Hertogenbosch 24-03-21, ECLI:NL:GHSHE:2021:906.
Hof Arnhem-Leeuwarden 24-03-21, ECLI:NL:GHARL:2021:2695.

5.7    Belediging groep mensen (art. 137c Sr)

         HR 06-07-21, ECLI:NL:HR:2021:1036 (met noot Keijzer in NJ 2021/355).

5.13  Huisvredebreuk (art. 138 Sr)

Wederrechtelijk vertoeven (op camping door campingeigenaar).

HR 12-10-21, ECLI:NL:HR:2021:1408.

5.16  Computervredebreuk: valse sleutel (art. 138ab Sr)

Inloggegevens gebruiken voor ander doel dan waarvoor ter beschikking gesteld. Politieambtenaar heeft zijn autorisatie voor toegang tot het politiesysteem Blue View misbruikt om informatie/gegevens over criminelen in te zien, deze informatie/gegevens over te nemen en deze informatie/ gegevens ook aan deze criminelen te verstrekken.
HR 30-11-2021, ECLI:NL:HR:2021:1691.

5.24  Ongelijktijdige vervolging art. 140 Sr en onderliggend misdrijf (ne bis in idem-beginsel)
HR 23-03-21, ECLI:NL:HR:2021:387.

5.24  Deelneming aan voortzetting verboden organisatie (art. 140 lid 2 Sr)

-      Dragen van kleding en accessoires met naam en logo verboden motorclub Bandidos.
Rb Limburg 23-11-21, ECLI:NL:RBLIM:2021:8795.

-      Een strafbaarstelling in een APV die beoogd in de publieke ruimte uiterlijk vertoon dat bestaat in het zichtbaar hebben van goederen verband houdende met verboden en ontbonden organisaties, is niet toegestaan (lagere regelgeving in strijd met art. 7 lid 3 Grondwet: recht om in vrijheid de inhoud van te openbaren gedachten of gevoelens te bepalen).
HR 24-12-21, ECLI:NL:HR:2021:1946.

5.26  Openlijke geweldpleging (Covidrellen) (art. 141 Sr)

-      Verdachte was welbewust een bijna zekere confrontatie met politie aangegaan.

-      Verdachte had door deelneming aan groep relschoppers een voldoende significante en wezenlijke bijdrage geleverd aan geweld tegen goederen. Daarbij was sprake van nauwe en bewuste samenwerking met anderen van de groep relschoppers, welke bijdrage van voldoen­de gewicht was om te kunnen spreken van het openlijk in vereniging geweld plegen tegen goederen. Dat niet vastgesteld is kunnen worden dat de verdachte zelf geweldshandelingen heeft verricht deed daar niet aan af.

Zie arrest voor zeer omvangrijke onderbouwing.
Hof 's-Hertogenbosch 27-10-21, ECLI:NL:GHSHE:2021:3242.

7.3    Poging ambtsdwang (art. 179 Sr)

(Her)plaatsing van een foto van twee undercoveragenten met begeleidende teksten op Twitter waardoor de identiteit van de undercoveragenten zou kunnen worden achterhaald dan wel onthuld, waardoor zij gedwongen konden worden hun (undercover)werkzaamheden na te laten.
Rb Rotterdam 28-01-21, ECLI:NL:RBROT:2021:547.

7.4    Wederspannigheid (art. 180 Sr): werkzaam in rechtmatige uitoefening bediening: ondersteuning collega
Ook als achteraf zou komen vast te staan dat de beslissing tot aanhouding van de verdachte door om bijstand verzoekende collega’s in strijd was met art. 54 lid 4 Sv (aanhouding buiten heterdaad door opsporingsambtenaar), is de opsporingsambtenaar die de gevraagde bijstand verleend, in beginsel werkzaam in de rechtmatige uitoefening van zijn bediening.

HR 16-02-2021, ECLI:NL:HR:2021:236 (met noot Reijntjes in NJ 2021/236).

7.10  Bemoeilijken ambtsverrichting (art. 185 Sr)

Bemoeilijken ambtsverrichting door n.a.v. ruzie in supermarkt filmend met mobiele telefoon in directe nabijheid van politie te gaan staan t.t.v. aanhouding van broers en zich na meerdere bevelen om afstand te houden niet te verwijderen. Niet vereist is dat de openbare orde is verstoord. Formeel bevel niet nodig, eenvoudige opdracht ook voldoende (politieagenten hadden verdachte meermalen te kennen gegeven dat hij weg moest gaan en afstand moest houden).

HR 29-06-21, ECLI:NL:HR:2021:1025 (met noot Reijntjes in NJ 2021/354).

7.15  Behulpzaam bij bevrijding gedetineerde (art. 191 Sr)
Telefoon, simkaart, gaspistool en mes ter beschikking gesteld (en medeplichtigheid aan met zelfbevrijding verband houdende gijzeling en vrijheids­beroving).
Rb Rotterdam 12-02-21, ECLI:NL:RBROT:2021:1007.

9.6    Vals reisdocument/identiteitsbewijs; identiteitsfraude (art. 231 Sr)

-      Art. 231 lid 1 Sr is een specialis ten opzichte van art. 225 lid 1 Sr.

-      Met de in art. 231 lid 1 Sr gebruikte bewoordingen 'als bedoeld in art. 1 van de Wid' is beoogd om niet-erkende identiteitsbewijzen (zoals bi-bliotheekkaarten en universiteitspassen) uit te sluiten van de reikwijdte van art. 231 Sr. Die bedoeling brengt echter niet mee dat art. 231 Sr alleen toepasbaar is als de houder van een door een andere lidstaat van de Europese Unie afgegeven rijbewijs woonachtig is in Neder-land.

HR 02-11-21, ECLI:NL:HR:2021:1627.

10.5  Kinderporno: gewoonte (art. 240b Sr)
Zie hierna onder gewoontewitwassen.
HR 23-11-21, ECLI:NL:HR:2021:1702 (over gewoontewitwassen maar gelet op overwegingen HR ook van belang bij kinderporno).

10.6  Verkrachting (dwingen) (art. 242 Sr)

         Verdachte was werkzaam als sportmasseur en had in zijn behandelpraktijk zijn handen ‘geleidelijk en onverhoeds’ (in de betekenis van onverwacht) verplaatst naar de liezen van het slachtoffer en zijn vingers in haar vagina gebracht. Aldus slachtoffer gedwongen tot het dulden van deze handelingen. Van ‘dwang’ kan sprake zijn als betrokkene zich door het onverhoedse van het handelen van de verdachte daartegen niet heeft kunnen verzetten. De omstandigheid dat het slachtoffer op het moment dat deze onverhoedse handelingen plaatsvonden niet onmiddellijk kenbaar maakte dat zij die door de verdachte gepleegde handelingen niet wilde, is niet van belang.
HR 15-06-21, ECLI:NL:HR:2021:842 (met noot Jörg in NJ 2021/331).

10.7  Seksueel binnendringen bij verminderd bewustzijn (art. 243 Sr)

Niet vereist is dat de staat van verminderd bewustzijn tot gevolg heeft gehad het onvermogen van het slachtoffer om zijn wil te bepalen of kenbaar te maken over de seksuele handelingen.
HR 07-12-21, ECLI:NL:HR:2021:1832.

10.19  Werkzaam in de gezondheidszorg of maatschappelijke zorg (art. 249 lid 2 sub 3 Sr)

-      Beoogd is 'strafrechtelijke bescherming te bieden tegen seksuele benadering van de zijde van hulp- en zorgverleners. Het gaat daar­bij om de bescherming van de patiënt of cliënt tegen onder meer misbruik van het psychische overwicht dat de hulp- of zorgverlener op hem heeft of van de afhankelijke positie van de patiënt of cliënt dan wel van het vertrouwen in de hulp- of zorgverlener'.
HR 12-10-21, ECLI:NL:HR:2021:1505.

-      Een tantramasseur/tantracoach en/of drukpuntmasseur en/of (intimiteits)coach en/of traumatherapeut en/of therapeut en/of tantrika.

Hof Arnhem-Leeuwarden 30-03-21, ECLI:NL:GHARL:2021:2967.

13.1  Schending geheim (art. 272 Sr)

Het voor zichzelf ontsluiten van geheime informatie, zonder die informatie met een derde te delen, levert geen schending van ambtsgeheim als bedoeld in art. 272 Sr op (wel mogelijk computervredebreuk, art. 138ab Sr).
HR 21-09-21, ECLI:NL:HR:2021:1264.

14.1  Mensenhandel: uitbuiting minderjarige kinderen door hen te gebruiken bij diverse (pogingen tot) diefstallen (art. 273f Sr)

         Hof Amsterdam 28-06-21, ECLI:NL:GHAMS:2021:1868 en Hof Amsterdam 28-06-21, ECLI:NL:GHAMS:2021:1870.

14.8  Bedreiging met zware mishandeling (COVID-19) (art. 285 Sr)
Door spugen in richting verbalisanten.

HR 09-02-21, ECLI:NL:HR:2021:190 (met noot Mevis in NJ 2021/171).

16.1  Eenvoudige mishandeling (spugen in gezicht agent) (art. 300 Sr)

         Hevige onlust veroorzakende gewaarwording in of aan het lichaam? Vies en beledigd voelen en gevoel van walging onvoldoende, want geen onaangename fysieke ervaring, maar onaangename psychische ervaring.
Hof Den Haag 01-03-21, ECLI:NL:GHDHA:2021:312.

16.1  Eenvoudige mishandeling (art. 300 Sr)

Cocaïne via borstvoeding.

Rb Overijssel 28-05-21, ECLI:NL:RBOVE:2021:2138.

21.3  Vernieling: ook tijdelijk onbruikbaar maken (toilet) (art. 350 Sr)

Hof Amsterdam 29-04-21, ECLI:NL:GHAMS:2021:1211.

23.2  Opzetheling: weten ten tijde van (art. 416 Sr)

Opsomming omstandigheden waaruit 'weten dat' kan worden afgeleid.

Conclusie PG, ECLI:NL:PHR:2021:256.

24.2  Witwassen (art. 420bis Sr)

-      Voorwerpen kunnen in beginsel slechts worden aangemerkt als ‘afkomstig uit enig misdrijf’ als zij afkomstig zijn uit een misdrijf gepleegd voorafgaand aan de in art. 420bis Sr genoemde delictsgedragingen.
HR 06-07-21, ECLI:NL:HR:2021:1033.

-      Betaling in bitcoins is een verhullingshandeling.
Rb Den Haag 01-07-21, ECLI:NL:RBDHA:2021:6678.

-      De opvatting dat contante stortingen wederrechtelijk voordeel vormen omdat die stortingen voorwerp waren van witwassen is onjuist.
HR 05-10-21, ECLI:NL:HR:2021:1444 en HR 06-07-21, ECLI:NL:HR:2021:1077 (met noot Vellinga in NJ 2021/299).

-      Voorwerpen ‘met behulp waarvan’ een misdrijf is begaan, zijn niet reeds daardoor ‘afkomstig’ uit enig misdrijf.
HR 12-10-21, ECLI:NL:HR:2021:1491 (met noot Vellinga in NJ 2021/392).

24.4  Gewoontewitwassen (art. 420ter Sr)

-      'Of een meervoud aan gedragingen kan worden gekwalificeerd als het maken van een “gewoonte”, hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Daarbij kan onder meer betekenis toekomen aan de aard van de gedragingen en de omstandigheden waaronder deze zijn verricht, alsmede aan het aantal gedragingen en het tijdsbestek waarbinnen deze zich hebben afgespeeld. Daarbij geldt niet de eis dat wordt vastgesteld dat de verdachte "de neiging" had om telkens weer zich schuldig te maken aan het misdrijf (...), of dat die gedragingen zich met een bepaalde minimumfrequentie hebben voorgedaan'.
HR 23-11-21, ECLI:NL:HR:2021:1702.

25.3  Gevaarlijk dier (art. 425 Sr)

Niet de enkele omstandigheid dat bij bepaalde hondenrassen meer voorzichtigheid in acht moet worden genomen.
HR 21-09-21, ECLI:NL:HR:2021:1287.

26.3  Aanwezig hebben (art. 2 en 3 Opiumwet)

         Als verdachte feitelijke macht over de verdovende middelen kan uitoefenen in de zin dat hij daarover kan beschikken. De verdovende middelen hoeven zich daarvoor niet in de directe nabijheid van de verdachte te bevinden. Voor bewezenverklaring hoeft niet te kunnen worden vastgesteld dat de verdovende middelen aan de verdachte toebehoren of dat sprake is van beschikkings- of beheersbevoegdheid.
HR 21-12-21, ECLI:NL:HR:2021:1945.

26.11  Voorhanden hebben (art. 10a Opiumwet lid 1)

Als verdachte feitelijke macht over de voorwerpen, vervoermiddelen, stoffen, gelden of andere betaalmiddelen kan uitoefenen in de zin dat hij daarover kan beschikken. Die voorwerpen, enz. hoeven zich daarvoor niet in de directe nabijheid van verdachte te bevinden. Voor bewezenverklaring hoeft niet te kunnen worden vastgesteld dat de voorwerpen, enz. aan de verdachte toebehoren of dat ten aanzien daarvan sprake is van beschikkings- of beheersbevoegdheid.
HR 21-12-21, ECLI:NL:HR:2021:1945.

26.13        Voorbereiden illegale hennepteelt (art. 11a Opiumwet)

Ziet niet alleen op het faciliteren van grootschalige of professionele hennepteelt maar ook op faciliteren verkoop.

Hof Arnhem-Leeuwarden 14-09-21, ECLI:NL:GHARL:2021:8825.

26.20        Hennepkwekerij: diefstal elektriciteit

-      Betrokkenheid verdachte bij hennepteelt brengt op zichzelf nog niet mee dat hij zich ook schuldig maakt aan het opzettelijk wegnemen van daarbij gebruikte elektriciteit.
HR 20-04-21, ECLI:NL:HR:2021:511 (met noot Vellinga in NJ 2021/347).

-      Dat een rechthebbende weet wat zich in zijn pand bevindt dan wel wat zich daar afspeelt, volstaat doorgaans niet voor het bewijs van het opzettelijk wegnemen van elektriciteit. Dat kan anders zijn bij concrete gedragingen van verdachte waaruit zijn betrokkenheid bij die teelt blijkt en de omstandigheden waaronder die teelt plaatsvond.
HR 20-04-21, ECLI:NL:HR:2021:511 (met noot Vellinga in NJ 2021/347).

27.3  WWM

-    Wapens categorie II onder 6: pepperspray

Voorwerpen bestemd (...): niet vereist is dat is vastgesteld dat het voorwerp een giftige, verstikkende, weerloosmakende en/of traanverwekkende stof bevat. 'Het gaat er immers om of het een voorwerp betreft dat naar zijn aard bestemd is om personen te treffen met een giftige, verstikkende, weerloosmakende en/of traanverwekkende stof. De enkele omstandigheid dat een voorwerp mogelijk niet een zodanige stof bevat, brengt niet met zich dat die bestemming ontbreekt'.

Op bij verdachte aangetroffen busjes was vermeld dat het 'pepperspray/(Oleoresin) Capsicum' betrof. Verdachte en zijn vrouw hadden verklaard dat zij deze busjes pepperspray ter bescherming voorhanden hadden. Aldus sprake van 'voorwerpen bestemd voor het treffen van personen met een giftige en/of verstikkende en/of weerloosmakende en/of traanverwekkende stof'. Dat op een van de op 16-12-11 aangetroffen busjes als houdbaarheidsdatum 31-12-10 stond vermeld, deed daaraan niet af.
HR 02-11-21, ECLI:NL:HR:2021:1624 (met noot Reijntjes in NJ 2021/391).

-      Wapens categorie IV onder 7: vleesmessen

     Twee vleesmessen (30 en 18 cm lang, beiden met scherpe punt) direct voor het grijpen achter broeksband en in jaszak verdachte, terwijl die verdachte zich in woning vriend bevond.
Hof Arnhem Leeuwarden 13-10-21, ECLI:NL:GHARL:2021:9899.

27.16  WWM: sprekende gelijkenis

-      Bij beoordeling of er sprake is van een voorwerp dat een sprekende gelijkenis vertoont met vuurwapens of met voor ontploffing bestemde voorwerpen, als bedoeld in art. 3, ahf en onder a, RWM, zijn de feitelijke vorm en afmeting van het voorwerp beslissend. Verschillen tussen beide wapens kunnen van ondergeschikt belang zijn.
HR 11-05-21, ECLI:NL:HR:2021:687.

-      Extra eis aan lucht-, gas- of veerdrukwapens. Onder een lucht-, gas- of veerdrukwapen dat wat betreft vorm en afmetingen een sprekende gelijkenis vertoont met een vuurwapen, moet worden verstaan een lucht-, gas- of veerdrukwapen dat wat betreft vorm en afmetingen niet of nauwelijks van een echt vuurwapen te onderscheiden is.

     HR 11-05-21, ECLI:NL:HR:2021:687.

28.3  Gevaar in het verkeer (art. 5 WVW)

         Voor gevaar moet er sprake zijn van concreet gevaarzettend gedrag van de verkeersdeelnemer en omvat in beginsel ieder gedrag dat van invloed is op de veiligheid van het verkeer. Er dient daarbij een ontoelaatbare mate van voorzienbaar gevaar door de gedraging te zijn ontstaan. Of dit zo is, hangt af van de concrete omstandigheden van het geval. Daarbij geldt dat de gevolgen (hoe ernstig ook) niet bepalend zijn voor de beoordeling door de strafrechter.
Hof Den Haag 26-01-21, ECLI:NL:GHDHA:2021:101.

28.5  Dood en letsel door schuld in het verkeer: verkeersdeelnemer (art. 6 WVW 1994)
Passagier die aan handrem trekt.

         HR 02-02-21, ECLI:NL:HR:2021:129 (met noot Vellinga in NJ 2021/90).

 

Nieuwe paragrafen

4.3   Niet-contant betaalinstrument (art. 80septies Sr).         

5.15  Wederrechtelijk verblijf op besloten plaats voor distributie, opslag of overslag van goederen (art. 138aa Sr).

13.1  Schending van ambts/beroepsgeheim (art. 272 Sr).

21.5  Vernieling geautomatiseerd/telecom werk (art. 350c Sr).

21.6  Voorbereidingshandelingen voor art. 350a,1 of 350c Sr (art. 350d Sr).

22.1  Schuldschending geweldsinstructie (art. 372 Sr).

 

Herschreven paragrafen

6.6 Vernieling, enz. geautomatiseerd werk / werk telecom (art. 161sexies Sr).

9.6 Vals reisdocument/identiteitsbewijs; identiteitsfraude (art. 231 Sr).

 

 

Inhoudsopgave

 

Voorwoord    3

Overzicht verwerkte actualiteiten 5

Gebruikte literatuur 20

Gebruikte afkortingen         21

 

1         Enkele studie- en verbetertips  22

1.1      Inleiding         22

1.2      ZSM   22

1.3      Studietips veel voorkomende misdrijven / dwangmiddelen    22

1.4      Dwangmiddelen/bevoegdheden en digitale zakboeken          23

1.5      Wetten.nl: actueel en terugkijken in geschiedenis        23

1.6      Bewijsrecht   23

1.7      Beeldmateriaal         24

1.8      Betreden woning     25

1.9      Check opsporingsbevoegdheid Boa        25

1.10    Ambtsdwang, verzet, niet voldoen bevel/vordering, beletten/enz.    26


2         Opzet, schuld, oorzakelijkheid, strafuitsluitingsgronden, enz.  27

2.1      Gevolgs- en gedragsdelicten        27

2.2      Commissie- en omissiedelicten    27

2.3      Aflopende en voortdurende delicten        27

2.4      Kwaliteitsdelicten     28

2.5      Tijd en plaats van het delict          28

2.6      Oorzakelijkheid (causaliteit/toerekenen) 28

2.7      Opzet 31

2.8      Schuld           45

2.9      Wederrechtelijk        45

2.10    Voorbedachte raad 46

2.11    Geobjectiveerde bestanddelen    48

2.12    Strafuitsluitingsgronden: inleiding 49

2.13    Noodweer(exces) / putatief noodweer (art. 41 Sr)        51

 

3         Poging, voorbereiding en deelneming           60

3.1      Inleiding         60

3.2      Poging (art. 45 Sr)   60

3.3      Voorbereiding (art. 46 Sr)  62

3.4      Poging uitlokking / doen plegen (art. 46a Sr)    66

3.5      Vrijwillige niet-voltooiing (art. 46b Sr)      67

3.6      Deelneming (daders en medeplichtigen)           70

3.7      Plegen (art. 47 Sr)   71

3.8      Doen plegen (art. 47 Sr)    71

3.9      Medeplegen (art. 47 Sr)     72

3.10    Uitlokken (art. 47 Sr)          81

3.11    Medeplichtigheid (art. 48 Sr)        83

3.12    Verschillen tussen enige vormen van deelneming       87

3.13    Deelneming aan deelneming        87

3.14    Daderschap: rechtspersonen, opdracht-/leidinggever (art. 51 Sr)    88

3.15    Daderschap: publiekrechtelijke rechtspersoon 91

3.16    Functioneel daderschap    92

 

4         Betekenis van sommige uitdrukkingen         93

4.1      Gegevens (art. 80quinquies Sr)   93

4.2      Geautomatiseerd werk (art. 80sexies Sr)           93

4.3      Niet-contant betaalinstrument (art. 80septies Sr)         94

4.4      Plegen van geweld (art. 81 Sr)     94

4.5      Zwaar lichamelijk letsel (art. 82 Sr)         95

4.6      Doden van een vrucht (art. 82a Sr)         100

4.7      Terroristisch misdrijf (art. 83 Sr)   101

4.8      Terroristisch oogmerk (art. 83a Sr)          101

4.9      Misdrijf ter voorb./makkelijk maken terr. misdrijf (art. 83b Sr) 101

4.10    Ambtenaren (art. 84 Sr)     101

4.11    Inklimming (art. 89 Sr)        102

4.12    Valse sleutels (art. 90 Sr)  103

4.13    Opkoper en opkopen (art. 90bis Sr)        104

4.14    Discriminatie (art. 90quater Sr)    104

4.15    Toepasselijkheid bepalingen uit eerste boek Sr (art. 91 Sr)   105

 

5         Misdrijven tegen de openbare orde    106

5.1      Inleiding         106

5.2      Opruiing (art. 131 Sr)          106

5.3      Verspreiden opruiend geschrift (art. 132 Sr)     109

5.4      Aanbieden medeplichtigheid (art. 133 Sr)          110

5.5      Verspreiding aanbod tot medeplichtigheid (art. 134 Sr)          110

5.6      Gelegenheid, enz. verschaffen tot terroristisch misdrijf (art. 134a Sr)          110

5.7      Belediging groep mensen (art. 137c Sr) 111

5.8      Aanzetten tot haat, discriminatie of geweld (art. 137d Sr)      115

5.9      Verspreiding discriminatie (art. 137e Sr) 117

5.10    Steunverlening discriminatie (art. 137f Sr)         119

5.11    Discriminatie in uitoefening ambt/beroep/bedrijf (art. 137g Sr)          120

5.12    Ontzetting uit beroep (art. 137h Sr)         121

5.13    Huisvredebreuk (woning, besloten lokaal of erf) (art. 138 Sr)            121

5.14    Kraken (art. 138a Sr)          129

5.15    Wederrechtelijk verblijf op besloten plaats voor distributie, opslag of overslag van goederen (art. 138aa Sr) 132

5.16    Computervredebreuk (art. 138ab Sr)      134

5.17    Belemmering toegang/gebruik geautomatiseerd werk (art. 138b Sr)           136

5.18    Overnemen/doorgeven opgeslagen niet-openbare gegevens (art. 138c Sr)          136

5.19    Lokaalvredebreuk (lokaal openbare dienst) (art. 139 Sr)        139

5.20    Plaatsen afluister/aftap/opnameapparatuur; hulpmiddelen, enz. (art. 139d Sr)     140

5.21    Gebruik verborgen camera (art. 139f Sr)           141

5.22    Heling gegevens (art. 139g Sr)    142

5.23    Misbruik van seksueel beeldmateriaal (art. 139h Sr)   143

5.24    Deelneming aan crim. org. / verboden rechtspersoon (art. 140 Sr)  145

5.25    Deelneming aan terroristische organisatie (art. 140a Sr)       150

5.26    Openlijke geweldpleging (art. 141 Sr)     150

5.27    Gelegenheid, enz. verschaffen tot plegen geweld (art. 141a Sr)      159

5.28    Vals alarm, gebruik alarmnummer (art. 142 Sr)            160

5.29    Nepbom verzenden/plaatsen/achterlaten/melden (art. 142a Sr)       161

5.30    Grafschennis (art. 149 Sr) 162

5.31    Onttrekken lijk aan nasporing (art. 151 Sr)        163

 

6         Misdrijven waardoor de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar wordt gebracht     165

6.1      Inleiding         165

6.2      Brandstichting, ontploffing, overstroming (art. 157 Sr) 165

6.3      Brand enz. door schuld (art. 158 Sr)       167

6.4      Belemmeren blussen brand (art. 159 Sr)           168

6.5      Vernieling, enz. elektriciteitswerk (art. 161bis Sr)         169

6.6      Vernieling, enz. geautom. werk / werk telecom (art. 161sexies Sr)  171

6.7      Vernielen, versperren, enz. verkeerswerk/weg: opzet (art. 162 Sr)  172

6.8      Vernielen, versperren enz. verkeerswerk/weg: schuld (art. 163 Sr) 174

6.9      Veroorzaken gevaar spoorweg- of luchtverkeer (art. 164 Sr) 174

6.10    Veroorzaken gevaar spoor/luchtverkeer schuld (art. 165 Sr) 175

6.11    Vernielen/beschadigen gebouw (art. 170 Sr)    176

6.12    Vernielen/beschadigen gebouw schuld (art. 171 Sr)   176

6.13    Verontreiniging bodem/lucht/oppervlaktewater (art. 173a Sr)            176

6.14    Verontr. bodem/lucht/oppervlaktewater schuld (art. 173b Sr)            177

6.15    Verkoop voor gezondheid schadelijke waren (art. 174 Sr)     177

6.16    Verkoop schadelijke waren door schuld (art. 175 Sr)  178

 

7         Misdrijven tegen openbaar gezag en meineed        180

7.1      Omkoping ambtenaar (art. 177 Sr)          180

7.2      Gelijkstelling ambtenaren (art. 178a Sr) 181

7.3      Ambtsdwang (art. 179 Sr)  182

7.4      Wederspannigheid (art. 180 Sr)   183

7.5      Strafverzwaring ambtsdwang/wederspannigheid (art. 181 Sr)          189

7.6      Strafverzwaring ambtsdwang/wederspannigheid (art. 182 Sr)          189

7.7      Gelijkstelling ambtenaren (art. 183 Sr)   190

7.8      Niet voldoen aan bevel, beletten/belemmeren/verijdelen (art. 184 Sr)        190

7.9      Opzettelijk handelen in strijd met gedragsaanwijzing (art. 184a Sr) 197

7.10    Bemoeilijken ambtsverrichting (art. 185 Sr)       198

7.11    Met ambtenaren gelijkgestelde personen (art. 185a Sr)         200

7.12    Blijven deelnemen aan samenscholing (art. 186 Sr)    200

7.13    Valse aangifte of klacht (art. 188 Sr)       202

7.14    Hulp aan daders van misdrijven (art. 189 Sr)    204

7.15    Bevrijding gedetineerde (art. 191 Sr)      207

7.16    Aanmatiging van rechten (art. 196 Sr)    208

7.17    Goederen onttrekken aan beslag (art. 198 Sr)  209

7.18    Verbreking zegel (art. 199 Sr)      210

7.19    Meineed (art. 207 Sr)         210


8         Vals geld      213

8.1      Inleiding         213

8.2      Geld namaken / vervalsen (art. 208 Sr)  213

8.3      Vals geld ontvangen, in voorraad, uitgeven, enz. (art. 209 Sr)         214

8.4      Handelingen m.b.t. in omloop te brengen geld (art. 210 Sr)  215

8.5      Uitgeven vals geld te goeder trouw ontvangen (art. 213 Sr)  215

8.6      Stoffen/voorwerpen/gegevens tot vervalsen bestemd (art. 214 Sr)  216

 

9         Valsheid met geschriften, gegevens en biometrische kenmerken       217

9.1      Valsheid in geschrift (art. 225 Sr) 217

9.2      Valsheid in bijzondere geschriften (art. 226 Sr) 221

9.3      Valse opgave in authentieke akte (art. 227 Sr) 222

9.4      Niet naar waarheid gegevens verstrekken (art. 227a Sr)       222

9.5      Nalaten tijdig verstrekken van gegevens (art. 227b Sr)          223

9.6      Vals reisdocument/identiteitsbewijs; identiteitsfraude (art. 231 Sr)   223

9.7      Vervalsen biometr. kenmerken/persoonsgegevens (art. 231a Sr)    228

9.8      Identific. persoonsgegevens van ander misbruiken (art. 231b Sr)    230

9.9      Strafbepalingen betaalinstrument/kaart/drager (art. 232 Sr)  230

9.10    Stoffen/voorwerpen /gegevens tot plegen misdrijf bestemd (art. 234 Sr)    233

 

10       Misdrijven tegen de zeden         235

10.1    Inleiding         235

10.2    Schennis van de eerbaarheid (art. 239 Sr)        237

10.3    Afbeelding/voorwerp aanstotelijk voor eerbaarheid (art. 240 Sr)      240

10.4    Bescherming <16jarige (art. 240a Sr)     240

10.5    Kinderpornografie (art. 240b Sr)  241

10.6    Verkrachting (art. 242 Sr)  252

10.7    Seksueel binnendr. bewusteloze/onmachtige/enz. (art. 243 Sr)       259

10.8    Seksueel binnendringen <12jarige (art. 244 Sr)           262

10.9    Seksueel binnendringen 12-16jarige (art. 245 Sr)        262

10.10  Feitelijke aanranding van de eerbaarheid (art. 246 Sr)           265

10.11  Ontucht met bewusteloze/onmachtige/<16jarige/enz. (art. 247 Sr)  269

10.12  Strafverzwaring (art. 248 Sr)         271

10.13  Verleiden <18jarige tot ontucht (art. 248a Sr)   272

10.14  Ontucht met prostituee 16-18j (art. 248b Sr)     275

10.15  Aanwezigheid bij seksshow <18jarige (art. 248c Sr)    276

10.16  Seksuele corruptie met <16jarige (art. 248d Sr)           277

10.17  Grooming (art. 248e Sr)     279

10.18  Teweegbr./bevorderen ontucht door <18jarige (art. 248f Sr) 282

10.19  Ontucht met misbruik gezag/vertrouwen/enz. (art. 249 Sr)    282

10.20  Koppelarij (art. 250 Sr)       288

10.21  Bijkomende straf, ontzetting rechten/beroep(art. 251 Sr)       289

10.22  Bedwelmende drank (art. 252 Sr)            289

10.23  Ontuchtige handelingen met een dier (art. 254 Sr)      290

10.24  Porno tussen mens en dier (art. 254a Sr)          290

 

11       Verlating van hulpbehoevenden          291

11.1    In hulpeloze toestand brengen of laten (art. 255 Sr)    291

11.2    Te vondeling leggen of verlaten (art. 256 Sr)    292

11.3    Strafverzwarende omstandigheden art. 255 en 256 Sr (art. 257 Sr) 294

11.4    Strafverzwaring voor ouders (art. 258 Sr)          294

 

12       Belediging   295

12.1    Inleiding         295

12.2    Smaad(schrift) (art. 261 Sr)          298

12.3    Laster (art. 262 Sr)  301

12.4    Bewijskracht vonnis (art. 265 Sr) 302

12.5    Eenvoudige belediging (art. 266 Sr)        302

12.6    Belediging openbaar gezag, enz. (art. 267 Sr) 305

12.7    Lasterlijke aanklacht (art. 268 Sr) 309

12.8    Belediging meestal klachtmisdrijf (art. 269 Sr)  311

12.9    Smaad(schrift) jegens overledene (art. 270 Sr) 311

12.10  Verspreiding/enz. beledigend geschrift (art. 271 Sr)    312

 

13       Schending van geheimen          313

13.1    Schending van ambts/beroepsgeheim (art. 272 Sr)     313

 

14       Misdrijven tegen de persoonlijke vrijheid     316

14.1    Mensenhandel (art. 273f Sr)         316

14.2    Misbruik prostituee (slachtoffer mensenhandel) (art. 273g Sr)          326

14.3    Onttrekken minderjarige aan gezag/opzicht (art. 279 Sr)       327

14.4    Opzettelijke vrijheidsberoving (art. 282 Sr)        329

14.5    Gijzeling (art. 282a Sr)       331

14.6    Vrijheidsberoving door schuld (art. 283 Sr)       332

14.7    Dwang (art. 284 Sr) 332

14.8    Bedreiging (art. 285 Sr)      334

14.9    Beïnvloeding getuige (art. 285a Sr)         342

14.10  Belaging (stalking) (art. 285b Sr) 344

14.11  Huwelijksdwang (art. 285c Sr)      348

 

15       Misdrijven tegen het leven         350

15.1    Doodslag (art. 287 Sr)        350

15.2    Doodslag in combinatie met ander feit (art. 288 Sr)     354

15.3    Moord (art. 289 Sr)  355

15.4    Kinderdoodslag (art. 290 Sr)        357

15.5    Kindermoord (art. 291 Sr)  358

15.6    Deelneming aan kinderdoodslag/moord (art. 292 Sr)  358

15.7    Levensbeëindiging op verzoek; euthanasie (art. 293 Sr)        358

15.8    Aanzetten tot en/of hulp bij zelfdoding (art. 294 Sr)     359

 

16       Mishandeling en veroorzaken dood of zwaar lichamelijk letsel door schuld 360

16.1    Eenvoudige mishandeling (art. 300 Sr)  360

16.2    Mishandeling met voorbedachte raad (art. 301 Sr)      363

16.3    Zware mishandeling (art. 302 Sr) 363

16.4    Zware mishandeling met voorbedachte raad (art. 303 Sr)     365

16.5    Strafverzwarende omstandigheden (art. 304 Sr)          366

16.6    Deelneming aan aanval of vechterij (art. 306 Sr)         368

16.7    Dood door schuld (art. 307 Sr)     370

16.8    Zwaar lichamelijk letsel door schuld (art. 308 Sr)         372

16.9    In uitoefening van ambt of beroep (art. 309 Sr) 374

 

17       Diefstal en stroperij          376

17.1    Diefstal (art. 310 Sr)           376

17.2    Diefstal onder verzwarende omstandigheden (art. 311 Sr)    384

17.3    Diefstal met geweld (art. 312 Sr) 388

17.4    Stroperij (art. 314 Sr)          390

17.5    Stroperij onder verzwarende omstandigheden (art. 315 Sr)   391

17.6    Diefstal niet of alleen op klacht vervolgbaar (art. 316 Sr)       391

 

18       Afpersing en afdreiging  393

18.1    Afpersing (art. 317 Sr)        393

18.2    Afdreiging (art. 318 Sr)       396

18.3    Afpersing/afdreiging niet of alleen op klacht vervolgbaar (art. 319 Sr)         396

 

19       Verduistering          398

19.1    Verduistering (art. 321 Sr) 398

19.2    Verduistering in dienstbetrekking/beroep (art. 322 Sr) 403

19.3    Verduist. ter voorber./makkelijk maken terr. misdr. (art. 322a Sr)     404

19.4    Verduistering door voogd, enz. (art. 323 Sr)     404

19.5    Verduistering niet of alleen op klacht vervolgbaar (art. 324 Sr)         404

 

20       Bedrog         405

20.1    Oplichting (art. 326 Sr)       405

20.2    Flessentrekkerij (art. 326a)           415

20.3    Listig gebruik maken van telecomdienst (art. 326c Sr)           416

20.4    Acquisitiefraude (art. 326d Sr)      417

20.5    Online handelsfraude (internetoplichting) (art. 326e Sr)         419

20.6    Benadeling verzekeraar door brand/enz. (art. 328 Sr) 420

20.7    Bedrog met merken en handelsnamen (art. 337 Sr)    420

20.8    Bedrog niet of alleen op klacht vervolgbaar (art. 338 Sr)        422

 

21       Verniel